Bülbülü Öldürmek | Harper Lee

Orijinal Adı: To Kill a Mockingbird
Türkçe Adı: Bülbülü Öldürmek
Yazar: Harper Lee (ABD)
Sayfa Sayısı: 395
Yayınevi: Altın Kitaplar Yayınevi (1976)
Türü: Tarihi Kurgu
Değerlendirmem: %93 - Harikulade
Ben bu kitabı okurken...: ... #kitapagaciailesi'nin (IG) bir ferdi oldum.

NEDEN BU KİTAP?
Önce instagramda başlayan, sonrasında facebook ve twittera yayılan, şimdilerde kendi web sitesi bile olan, sanal alemde başlayıp gerçek alemde devam eden dostane ilişkiler içerisindeki farklı şehirlerdeki insanların oluşturduğu bir grup olan Kitap Ağacı grubuyla birlikte bir kitap okumayı denemek istediğim için.

KONUSU (TANITIM YAZISINDAN):
Büyük Bunalım (1929 - Great Depression) sonrasında Amerika'nın Güney Eyaletleri'nden birinde bir zenci beyaz bir kızın ırzına geçmekle suçlanır. Önyargılar, şiddet ve riyakârlıkla beslenen Güneyli erişkinlerin ırk ve sınıf ayrımı konusundaki mantıksız yaklaşımlarını Scout ve Jem Finch adlarındaki iki çocuğun ağzından keyifli bir dille bize aktaran roman, aynı zamanda kent halkının vicdanına karşı tek başına karşı koyan bir erkeğin mücadelesini de anlatmaktadır.

DEĞERLENDİRMEM:
Bu kitabı 1993 veya 1994 yılında lise kütüphanemizden ödünç alıp okumuştum. O kadar beğenmiştim ki lise boyunca kitabı birkaç kez daha kütüphaneden ödünç alıp anneme ve yengeme de zorla okutmuştum.

Blogumun sosyal medyada tanıtımını daha yoğun yapabilmek için aktif tutmaya başladığım ve kullandıkça da çok keyif almaya başladığım Instagram'da dikkatimi çeken bir okuma topluluğu vardı. Adı Kitap Ağacı. Uzaktan aktivitelerini izlediğim bir grupken Bülbülü Öldürmek'i okumaya karar verdiklerini görünce katılmadan duramadım. Böylelikle bir taşta üç kuş vurdum: 1. Ne zamandır bu romanı tekrar okumak istiyordum. Çünkü kitabı çok sevdiğimi hatırlıyordum sadece ama konusunu unutmuştum. 2. Kitap Ağacı Ailesi sanal ortamda bile o kadar samimi ve davetkar gelmişti ki aralarına bir karışasım vardı. 3. Yasaklanmış bir kitap olan Bülbülü Öldürmek Kış Okuma Şenliği'nde de okuma hedeflerime uyan bir kitaptı. Hal böyle olunca Ekim sonundaki İzmir seyahatim sırasında Alsancak Sevgi Yolu'ndan alıverdim Altın Kitaplar 1976 baskısını. Böylelikle Bülbülü Öldürmek kütüphanemde de yerini almış oldu.

Nihayetinde Harper Lee'nin ömr-ü hayatında yazdığı bu tek ve dev eserini yaklaşık 20 yıl aradan sonra bir kez daha severek, elimden düşürmeyerek, evde, işte, serviste, iş seyahatim sırasında otelde, havaalanında, uçakta Kitap Ailesi'nin onlarca üyesiyle birlikte eş zamanlı okudum. Romandaki olayların o kadar içine girdim ki Jem ve Scout'un yanında ben de koşturdum sokaklarda. Onların korkularını, heyecanlarını, hayal kırıklıklarını yaşadım. O mahkeme salonunda ben de ter döktüm. Haksızlıklara ben de baş kaldırdım ama sesimi duyuramadım, Atticus'a kızdım, öfkelendim ama kendimi onun yanında ben de güvende hissettim.

Okuduğum kitaplar arasında en zarif şekilde kurgulanmış kitap diyebileceğim Bülbülü Öldürmek'i okuduğunuzda hangi nedenlerle yasaklanmış olabileceğini çok çabuk anlıyorsunuz. Romanı bitirip aldığınız keyfin etkisiyle Harper Lee daha başka neler yazdı acaba diye baktığınızda da bu romanın yazarın ilk, tek ve son romanı olduğunu görüyorsunuz. Romanıyla Pulitzer, film adaptasyonuyla (eşimle izledik ve filmi de çok beğendik) Oscar ödülü kazanan bu kitap her kütüphanede mutlaka bulunması gereken bir baş yapıt.

Tekrar okumama vesile olduğunuz için teşekkürler Kitap Ağacı...

Yasaklanmış Kitaplar Haftası

Kaynak: http://readingforsanity.blogspot.fr

American Library Association öncülüğünde okuma özgürlüğünün kutlanması ve değerinin bir kez daha hatırlatılması amacıyla 30 Eylül - 6 Ekim arası "Yasaklanmış Kitaplar Haftası" olarak kutlanıyor.

Günümüzde çok satanlar listelerinde başı çeken, artık klasik kabul edilen,  rahat rahat okuduğumuz, bloglarımız üzerinden tartıştığımız, en sevdiğim kitaplar arasında saydığımız pek çok kitabın bir dönem yasaklatıldığını, toplatıldığını bilmiyoruz zaman zaman. Yandaki resimdeki kitaplar örneğin bu grupta: Sineklerin Tanrısı, Çavdar Tarlasında Çocuklar, Renklerden Mor, Cennetin Doğusu, Tom Sawyer'in Maceraları, Gazap Üzümleri, Cesur Yeni Dünya, 1984, Otomatik Portakal, Vahşetin Çağrısı, Muhteşem Gatsby, Madde 22 bu kitaplardan sadece bazıları...

Kitaplara uygulanan sansür ve yasaklar gelişmiş ülkelerin çoğunda kaldırılmış olsa ve gelişmekte olan ülkelerde de bu yönde gayretler artarak devam etse de her yıl pek çok dava açılıyor yazarlara ve yayınevlerine. Son dönemin en çok tutulan üçlemelerinde Açlık Oyunları'nın içerdiği şiddet ve cinsellik öğeleri nedeniyle başta ABD olmak üzere pek çok ülkede henüz karara bağlanmamış, devam eden dava bulunuyor.

Dünya genelinde yasaklanmış kitaplar, yasaklanma nedenleri ile ilgili derli toplu bilgi toplama imkanı da bulunmuyor. Pek çok az gelişmiş ülkede kitaplar yasaklansa ve/veya toplatılsa da gizlice yapıldığı için çoğu kimsenin haberi olmuyor. Hiç bir ülke hükümeti de göğsünü gere gere çıkıp biz şu kitapları bu nedenle toplattık diyemiyorlar.

Ben şahsen her kitabın herkes tarafından okunmaması gerektiği konusuna katılıyorum. Özellikle yaş grupları açısından değerlendirildiğinde bunun denetiminde de en büyük rol aileler ve öğretmenlere düşüyor. Distopya türünü severek okuyan biri olarak henüz kendi değerlerini oturtamamış, kendi gerçekliğinin ve gerçek dünya düzeninin ayırdını yapamayacak yaşta çocukların, örneğin, bu türü okumaması gerektiğini düşünüyorum.

Goodreads'de de her ay yasaklanmış bir kitap okuyan bir grup var: Banned Books adında. Ben dönem dönem bu grubun okumalarına katılıp zamanında yasaklanmış kitaplardan okuyorum ve çoğu zaman gerekçelerini bilsem de o kitabı yasaklayıp toplatacak ne vardı anlayamıyorum. İki yıl önce Daniel Keyes'in Kobay isimli kitabını okumuştum bu grup sayesinde ve çoook beğenmiştim. Bu grup zaman zaman yeni kitaplar keşfetmeme de aracılık ediyor yani...

Okuma, yazma ve basın özgürlüğümüze hiç bir zaman dokunulmayacak bir dünyada yaşama dileğiyle güz güneşinin ısıttığı Paris'ten herkese iyi pazarlar ve iyi okumalar...